Uitspraken van de Hoge Raad: de gevolgen voor belastingplichtigen met box 3 vermogen

Lees verder of vraag onze adviseurs om hulp

De Hoge Raad heeft belangrijke uitspraken gedaan die invloed hebben op hoe het inkomen uit je spaargeld en beleggingen (box 3 vermogen) wordt berekend. De manier waarop dit nu gebeurt is in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Lees meer over de uitspraken van de Hoge Raad en ontdek wat dit voor gevolgen heeft voor belastingplichtigen met box 3 vermogen.

hoge raad uitspraken box 3

De uitspraken van de Hoge Raad op 6 juni 2024

De Hoge Raad heeft op 6 juni 2024 verschillende uitspraken gedaan over de manier waarop het inkomen uit box 3 vermogen wordt berekend. Volgens de uitspraken is de berekening in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Alleen het werkelijk rendement mag belast worden, als dit lager is dan het fictief rendement. Wij vertellen graag meer over de uitspraken van de Hoge Raad.

Banktegoeden of risicovolle beleggingen?

Voor mensen die hun geld op een spaarrekening hebben, werkt de Herstelwet (in werking getreden n.a.v. de uitspraak van 24 december 2021) meestal goed. Het forfaitaire rendement, een geschat rendement, komt hier vaak overeen met het werkelijke rendement. Maar voor mensen die hun geld risicovoller beleggen, bijvoorbeeld in aandelen, blijft het probleem bestaan. De manier waarop hun rendement wordt berekend is hetzelfde als voorheen, waardoor er nog steeds ongelijkheid is tussen beleggers die winst maken en degenen die minder succesvol zijn. De verschillen in rendement kunnen groot zijn, en de nieuwe berekening onder de Herstelwet maakt dit verschil niet kleiner.

Rechtvaardiging ontbreekt

De redenen die de wetgever geeft voor de Herstelwet zijn vergelijkbaar met die van het oude systeem, maar de Hoge Raad vindt deze redenen onvoldoende om de ongelijke behandeling te rechtvaardigen. Dit betekent dat ook de Herstelwet in strijd is met het verbod op discriminatie en de bescherming van eigendomsrechten, vooral als het geschatte rendement hoger is dan het werkelijke rendement.

Overbruggingswet box 3

De nieuwe Overbruggingswet box 3, die op 1 januari 2023 in werking trad, volgt de Herstelwet grotendeels. Deze wet dient als tijdelijke oplossing totdat er een nieuw systeem komt dat is gebaseerd op het werkelijke rendement van beleggingen.

Werkelijk rendement

De Hoge Raad heeft nu ook regels gegeven voor de berekening van het werkelijke rendement. Hierbij moet het hele vermogen in box 3 worden meegenomen, inclusief spaartegoeden, zonder aftrek van het heffingvrije vermogen. Het gaat om het nominale rendement, dus zonder inflatiecorrectie, en opbrengsten uit andere jaren tellen niet mee. Het werkelijke rendement omvat niet alleen rente, dividend en huur, maar ook de waardeveranderingen van beleggingen, inclusief ongerealiseerde waardestijgingen of -dalingen. Kosten worden niet meegerekend, maar de rente op schulden die tot het box 3-vermogen behoren, wel.

Rechtsherstel

Als het forfaitaire rendement hoger is dan het werkelijke rendement, is er sprake van schending van het discriminatieverbod en eigendomsrecht. In die gevallen moet de belastingaanslag worden verminderd, zodat alleen belasting wordt geheven over het werkelijke rendement. Het is aan de belastingplichtige om aan te tonen dat zijn werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement. Bij vermindering van de aanslag vergoedt de Belastingdienst geen rente, behalve in uitzonderlijke gevallen waarin de wettelijke rente hoger is dan het bedrag van de belastingvermindering. In andere gevallen hoeft geen rente te worden vergoed.

Gevolgen voor belastingplichtigen met box 3 vermogen

Het ministerie van Financiën bestudeert momenteel de uitspraak van de Hoge Raad en werkt aan een manier om het box 3-inkomen op een juiste manier te berekenen. Dit proces kan enige tijd duren. Je hoeft voorlopig niets te doen. Zodra er meer bekend is en dit invloed heeft op je box 3-inkomen voor 2023 of eerdere jaren, ontvang je hierover later dit jaar een brief van de Belastingdienst. Als je een voorlopige aanslag hebt ontvangen, blijf je dit bedrag voorlopig betalen. Mocht je moeite hebben met de betaling, dan kun je om uitstel of een betalingsregeling vragen. Als later blijkt dat je te veel belasting hebt betaald door de verandering in je box 3-inkomen, krijg je het te veel betaalde bedrag terug.

Advies nodig?

Heb je vragen over de uitspraken van de Hoge Raad over box 3? Onze adviseurs geven graag meer uitleg. We begeleiden onze klanten op een professionele en toegankelijke manier. Bij SRL Accountants & Belastingadviseurs kun je rekenen op gedegen advies en persoonlijke ondersteuning.

Kennismakingsgesprek

Ontdek hoe wij jou verder kunnen helpen

Wil je een vrijblijvende kennismaking? Dat kan bij jou of bij ons op kantoor. We geven je direct inzicht in hoe onze adviseurs je verder kunnen helpen.