Box 3 en excessief lenen: fiscale voorstellen september 2026
Lees wat de fiscale voorstellen betekenen voor je vermogen en lening bij je bv.
Een lening bij je eigen bv kan nu ruim onder de fiscale grens blijven en over een paar jaar toch tot belasting leiden. Dat kan het gevolg zijn van de Kamerbrief van 29 september 2026. Het kabinet wil de grens voor excessief lenen stap voor stap verlagen naar € 100.000. Daarnaast zijn er plannen voor een andere belastingheffing in box 3 en een tijdelijk lager hoog tarief in box 2.
Dit zijn voorstellen, nog geen geldende wetgeving. Voor jou als dga hangen ze wel samen: aflossen met privégeld raakt je vermogen en aflossen met dividend kost belasting. Bij SRL rekenen we die keuzes met je door, met oog voor wat je privé nodig hebt en wat je bv kan dragen.
Box 3: meer vermogen onder de vermogenswinstbelasting
Vanaf 2028 wil het kabinet alle financiële instrumenten, zoals aandelen, obligaties en opties, onder de vermogenswinstbelasting brengen. Dat geldt voor ongeveer 90% van het vermogen met waardeontwikkeling in box 3. Voor de overige vermogensbestanddelen volgt de overstap in 2030.
Het verschil zit in het moment waarop een waardestijging wordt belast. Bij een vermogensaanwasbelasting telt de stijging jaarlijks mee, ook als je nog niets hebt verkocht. Bij een vermogenswinstbelasting wordt de winst in beginsel pas belast als je die realiseert, bijvoorbeeld bij verkoop.
Een voorbeeld: je koopt aandelen voor € 40.000 en ze stijgen naar € 55.000. Verkoop je ze voor dat bedrag, dan is de winst in dit eenvoudige voorbeeld € 15.000. Voor de uiteindelijke berekening gelden ook regels over kosten en verliezen. Rente en dividend blijven daarnaast ook relevant, dus niet alle inkomsten worden pas bij verkoop belast.
De overstap kost de overheid op korte termijn inkomsten. Het kabinet wil dat onder meer opvangen met de volgende maatregelen:
- Het heffingsvrije vermogen daalt in 2027 naar € 30.846.
- Vanaf 2028 geldt in het nieuwe stelsel een heffingsvrij resultaat van € 1.000.
- Het forfaitaire rendement voor overige bezittingen stijgt in 2027 met 1,5 procentpunt. Dat is het vaste rendementspercentage waarmee de belasting wordt berekend.
Het heffingsvrije vermogen is een vrijstelling over je vermogen. Het heffingsvrije resultaat is een vrijstelling over het berekende resultaat, zoals rente en beleggingsinkomsten. Je kunt die bedragen dus niet direct vergelijken. Een voorbeeld uit de brief: bij 2% rente levert € 50.000 spaargeld € 1.000 rente op. Is dat je enige resultaat, dan blijft het binnen de voorgestelde vrijstelling.
Of je door het hele pakket meer of minder belasting betaalt, hangt af van je bezittingen, schulden en rendement. Belasting later in plaats van jaarlijks kan gunstig zijn voor het geld dat je beschikbaar houdt, maar lagere vrijstellingen kunnen ervoor zorgen dat je eerder gaat betalen.
Excessief lenen: voorgestelde grens naar € 100.000
De huidige basisdrempel voor excessief lenen bij de eigen bv is € 500.000. Het kabinet wil die vanaf 2027 elk jaar met € 80.000 verlagen. Als het voorstel ongewijzigd wordt ingevoerd, ziet dat er zo uit:
Jaar vs. basisdrempel
2027: € 420.000
2028: € 340.000
2029: € 260.000
2030: € 180.000
2031: € 100.000
Het is geen leenverbod. Boven de drempel kan belasting in box 2 ontstaan, en je schuld aan de bv blijft bestaan.
Een voorbeeld: je hebt € 300.000 geleend voor privédoeleinden. Daarmee zit je nu onder de drempel. Bij een grens van €260.000 in 2029 komt € 40.000 boven de drempel uit, als je niets aflost. Dit vereenvoudigde voorbeeld gaat uit van een schuld die volledig meetelt en van geen eerdere heffing wegens excessief lenen. Eerdere heffing kan je persoonlijke drempel beïnvloeden.
Voor een lening waarmee je je eigen woning financiert, geldt een uitzondering als die aan de wettelijke voorwaarden voldoet. De Kamerbrief laat die uitzondering bestaan. Een lening voor een tweede woning valt er niet automatisch onder. We beoordelen met je welke schulden meetellen en welke buiten de regeling kunnen blijven.
Tijdelijk lager hoog tarief in box 2
Het kabinet stelt voor om het hoge box 2-tarief vanaf 2027 vier jaar lang te verlagen van 31% naar 29,2%. Ondernemers moeten daardoor eerder dividend uit hun bv halen.
Met dividend kun je een privéschuld aan de bv aflossen, maar je betaalt er belasting over. Een lager tarief maakt dat minder duur. Of het ook de beste keuze is, hangt van je situatie af.
Heb je genoeg privégeld, dan kun je daarmee aflossen zonder eerst dividend uit te keren. Je houdt dan wel minder over voor onverwachte uitgaven of andere plannen. Bij een lening van een bank krijg je te maken met rente en financieringsvoorwaarden. We vergelijken deze opties op basis van je schuld, je privébuffer en je verwachte inkomsten, en kijken ook naar de ruimte voor dividend en de gevolgen voor je onderneming.
Wat zegt de rechter?
Bij excessief lenen betaal je belasting over een lening die je moet terugbetalen. Je ontvangt geen dividend, maar wordt voor het bovenmatige deel wel belast alsof je een voordeel uit je aandelen hebt gehad.
Over die manier van heffen heeft de rechtbank Den Haag op 2 juli 2026 uitspraak gedaan. De rechtbank oordeelde dat de regeling als geheel niet in strijd is met de Europese verdragsrechten waarop de belastingplichtige zich beriep. Dat is geen definitief oordeel van de Hoge Raad. Als de zaak daar uiteindelijk komt, kan die meer duidelijkheid geven. Tot die tijd gelden de huidige regels.
Heb je een aanslag wegens excessief lenen gekregen? Bespreek dan op tijd of bezwaar in jouw situatie zinvol is.
Wat SRL voor je kan beoordelen
Je hoeft je financiële planning niet aan te passen op basis van een Kamerbrief. Het is wel verstandig om te weten wanneer je met een lagere leengrens te maken kunt krijgen, want een grote aflossing vraagt vaak voorbereiding.
We beginnen met je actuele leningsoverzicht, je afspraken met de bv en eventuele eerdere heffing wegens excessief lenen. Daarna brengen we je privévermogen en beschikbare geld in kaart. Zo kunnen we laten zien in welk jaar je volgens het voorstel boven de grens uitkomt en welke aflossingsmogelijkheden je hebt. Ook je plannen nemen we mee: wil je investeren in je bedrijf, minder gaan werken of geld beschikbaar houden voor je gezin?
Bekijk box 2, box 3 en je lening bij de bv samen, want een oplossing voor de ene belasting heeft vaak gevolgen voor de andere. Wil je weten waar je aan toe bent als de voorstellen worden ingevoerd? Neem contact op met SRL, dan rekenen we de mogelijkheden met je door.
Veelgestelde vragen
Geldt de grens van € 100.000 al?
Nee. De Kamerbrief bevat een voorstel om de basisdrempel in vijf jaarlijkse stappen te verlagen. Volgens dat plan wordt € 100.000 in 2031 bereikt.
Wordt box 3 vanaf 2028 volledig een vermogenswinstbelasting?
Volgens de brief vallen vanaf 2028 alle financiële instrumenten eronder. De volledige overstap voor de overige vermogensbestanddelen is voorzien voor 2030.
Is een zakelijke lening uitgezonderd van excessief lenen?
Nee, niet zomaar. Een zakelijke rente en een goede leningsovereenkomst zorgen er op zichzelf niet voor dat een lening buiten de regeling valt. Voor een lening voor je eigen woning geldt een uitzondering als die aan de wettelijke voorwaarden voldoet.
Kan ik de uitkomst van procedures afwachten?
Je kunt de juridische ontwikkelingen volgen, maar de bestaande wet blijft gelden. Laat bij een aanslag ook beoordelen of je binnen de bezwaartermijn actie moet ondernemen.
Kennismakingsgesprek
Ontdek hoe wij jou verder kunnen helpen
"*" geeft vereiste velden aan

